ารซื้อประกันสุขภาพให้คู่สมรสเพื่อลดหย่อนภาษี “ทำได้จริง” แต่ต้องผ่านเงื่อนไขเหล็ก 3 ข้อคือ 1. ต้องจดทะเบียนสมรส (แฟนเฉยๆ ไม่ได้จดทะเบียนใช้สิทธิ์ไม่ได้) 2. คู่สมรสต้องไม่มีรายได้ ตลอดปีภาษีนั้น และ 3. สถานะสมรสต้องคงอยู่ตลอดปี โดยคุณสามารถนำเบี้ยประกันสุขภาพของคู่สมรสมาลดหย่อนได้ ตามจริงแต่ไม่เกิน 15,000 บาท ซึ่งเป็นสิทธิ์ที่แยกต่างหากจากค่าลดหย่อนคู่สมรส 60,000 บาทพื้นฐาน
สำหรับคนที่เป็นเสาหลักครอบครัว การทำประกันสุขภาพให้คนข้างกายไม่เพียงแต่เป็นความห่วงใย แต่ยังเป็นกลยุทธ์วางแผนภาษีที่ยอดเยี่ยม บทความนี้จะชี้ชัดถึงเงื่อนไขอัปเดตปี 2026 ว่าทำอย่างไรถึงจะ “ลดหย่อนได้ผ่านฉลุย” แบบไม่โดนสรรพากรเรียกตรวจย้อนหลัง
3 เงื่อนไข ลดหย่อนภาษีคู่สมรส ตามเกณฑ์สรรพากรปี 2569
เพื่อให้ได้สิทธิ์ลดหย่อนตามหลัก Supporting Argument คุณและคู่สมรสต้องมีคุณสมบัติดังนี้:
- ต้องจดทะเบียนสมรส: สรรพากรยึดตาม “กฎหมายแพ่งและพาณิชย์” เท่านั้น หากแต่งงานจัดงานใหญ่โตแต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส จะถือว่าเป็นบุคคลอื่น ไม่สามารถนำเบี้ยประกันมาลดหย่อนภาษีให้กันได้
- คู่สมรสต้องไม่มีรายได้: ตลอดปีภาษีนั้น คู่สมรสต้องไม่มีเงินได้พึงประเมิน (เช่น เงินเดือน, โบนัส, รายได้ขายของ) หากคู่สมรสมีรายได้แม้เพียงเล็กน้อยแต่ไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี ในบางกรณีอาจยังเข้าข่าย แต่ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือต้อง “ไม่มีรายได้เลย”
- ความสัมพันธ์ต้องต่อเนื่อง: ต้องเป็นคู่สมรสกันตลอดปีภาษีที่ยื่นลดหย่อน หากมีการจดทะเบียนสมรสระหว่างปี หรือหย่าร้างระหว่างปี อาจส่งผลต่อสิทธิ์การลดหย่อนในรอบปีนั้นๆ
คำนวณอย่างไรให้คุ้มค่า?
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนตามหลัก MECE สิทธิลดหย่อนในส่วนของคู่สมรสที่ไม่มีรายได้จะแบ่งเป็น 2 ส่วนหลัก:
| รายการลดหย่อน | วงเงินสูงสุด | หมายเหตุ |
| ค่าลดหย่อนคู่สมรส (พื้นฐาน) | 60,000 บาท | ได้สิทธิ์ทันทีถ้าคู่สมรสไม่มีรายได้ |
| เบี้ยประกันสุขภาพคู่สมรส | 15,000 บาท | ลดหย่อนตามที่จ่ายจริง (ไม่เกิน 1.5 หมื่น) |
| เบี้ยประกันชีวิตคู่สมรส | 10,000 บาท | หากมีการทำประกันชีวิตควบคู่ไปด้วย |
ตัวอย่าง: หากคุณจ่ายเบี้ยประกันสุขภาพให้ภรรยา (ไม่มีรายได้) ปีละ 20,000 บาท คุณจะนำมาลดหย่อนในหมวดประกันสุขภาพได้สูงสุด 15,000 บาท เท่านั้น ส่วนที่เกินมาไม่สามารถนำไปรวมกับยอดอื่นได้
สรุปสิทธิลดหย่อนภาษีสำหรับคู่สมรส (Infographic Summary)
สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนกด “ยื่นภาษี”
- หนังสือรับรองการชำระเบี้ย: ต้องเป็นชื่อ “คู่สมรส” เป็นผู้เอาประกัน และระบุจำนวนเงินชัดเจน
- การแจ้งใช้สิทธิ์กับบริษัทประกัน: คุณต้องแจ้งบริษัทประกันให้ส่งข้อมูลการชำระเบี้ยไปยัง “กรมสรรพากร” โดยระบุชื่อผู้เสียภาษี (ตัวคุณ) เป็นผู้รับสิทธิ์ลดหย่อน
- ตรวจสอบสถานะทะเบียนสมรส: ตรวจสอบว่าข้อมูลในระบบฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร์เป็นปัจจุบัน
- เช็กรายได้ฝั่งคู่สมรส: มั่นใจว่าคู่สมรสไม่มีรายได้แฝง เช่น เงินปันผลหุ้นหรือดอกเบี้ยเงินฝากที่รวมแล้วเกินเกณฑ์ จนทำให้คุณเสียสิทธิ์ลดหย่อน
จุดตายที่คนมักพลาด (Common Pitfalls)
- ยื่นภาษีแยกกันแต่จะลดหย่อนให้กัน: หากสามีและภรรยา “มีรายได้ทั้งคู่” และต่างคนต่างยื่นภาษี สิทธินี้จะ “ยกเลิก” ทันที ต่างฝ่ายต่างต้องลดหย่อนประกันสุขภาพของตัวเอง (ได้คนละ 25,000 บาท)
- แฟนที่เป็นเพศเดียวกัน: ปัจจุบันตามกฎหมาย สมรสเท่าเทียม (Equal Marriage) หากจดทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฎหมายใหม่ปี 2568-2569 สิทธินี้จะครอบคลุมทุกเพศทันที
- ซื้อให้พ่อแม่แฟน: สิทธินี้ครอบคลุมเฉพาะ “คู่สมรส” เท่านั้น ไม่รวมถึงพ่อหรือแม่ของคู่สมรส (ยกเว้นเป็นพ่อแม่ของคุณเอง)
การซื้อประกันสุขภาพให้คู่สมรสที่ไม่มีรายได้คือความคุ้มค่าแบบ 2 เด้ง เด้งที่หนึ่งคือความอุ่นใจว่าคนรักจะมีค่ารักษาพยาบาลยามเจ็บป่วย เด้งที่สองคือการประหยัดภาษีให้ครอบครัวได้เพิ่มขึ้นหลักพันถึงหลักหมื่นบาทต่อปี เพียงแค่ทำทุกอย่างให้ “ถูกต้องตามกฎหมาย” สรรพากรก็พร้อมจะคืนเงินภาษีให้คุณอย่างแน่นอน
